تبليغاتX
علمی -
کتابداری

منابع کتابداری در ایران  

 

با وجود اینکه حدود شصت سال از شکل گیری کتابداری جدید در ایران می گذرد ولی تعداد منابع فارسی کتابداری از نظر کمی و کیفی از وضعیت چندان مناسبی بر خوردار نیست این امر در مورد کتابهای تالیفی بیشتر بارز است و آنچه به عنوان منابع کتابداری در دست است بیشتر تر جمه ای است

اولین کتاب فارسی در زمینه کتاب وکتابداری را دکتر محسن صبا با عنوان اصول فن کتابداری وتنظیم عمومی و خصوصی در سال 1332 تالیف و در دانشگاه تهران منتشر شد .

در هین دهه (یعنی دهه سی شمسی )تنها در سال 1333 ایرج افشار جزوه ای با نام (کتابشناسی ایران )تهیه و تنظیم کرد که به پیوست فهر هنگ ایران زمین منتشر شد

در دهه چهل شمسی شاهد رشد تولید منابع کتابداری در ایران شدیم

با ایجاد مرکز خدمات کتابداری در سال 1347 و نیاز به منابع فارسی برای انجام دادن روند فهرست نویسی و رده بندی برای کتابهای فارسی و عربی تعدادی از منابع مورد نیاز تهیه  و تدوین شد  و در این دهه اولین نشریات کتابداری را انجمن کتابداران ایران منتشر کرد

پس از پیروزی انقلاب  ودر دهه شصت با ادغام مرکز خدمات کتابداری در کتابخانه ملی ابزارهای اصلی فهرستنویسی و کتابشناسی ملی با اصول علمی منظم تری  تهیه و تدوین شد

در این سالها سازمان سمت که مسئوول تهیه وتدوین کتابهای علوم انسانی دانشگاهها است با ایجاد کمیته کتابداران نسبت به تهیه و تدوین کتابهای فارسی کتابداری اقدام کرد که اولین ثمره آن در سال 1374 منتشر شد  به هر حال ودر مجموع کتابهای فارسی کتابداری اندکند

از نظر تعداد مجلات  تخصصی نیز در هر حال تنها تعداد انگشت شماری  مشغول فعالیتند که بیشتر آنها هم روز آمد نیستند  بدین معنا که معمولا با یک سال تاخیر منتشر می شوند 

با توجه به اینکه  حوزه کتابداری و اطلاع رسانی  با بکار گیری فنا وری های اطلا عاتی و ارتباطی بسرعت در حال  تغییر و دگر دیسی است  افزایش مجلات تخصصی و روز امد بودن آنها یک ضرورت برای حوزه کتابداری و اطلاع رسانی است

 

دلایل متعددی را می توان برای عدم تولید منابع کتابداری به فارسی بر شمرد که اهم آنها عبارتند از :

-         با توجه به آنکه بیشتر دانش آموختگان اولیه این رشته از دانشگاها ی امریکا و انگلیس فارغ التحصیل شده بودند و بعدها اساتید و کتابداران امریکایی کتابخانه های بزرگ و مدارس کتابداری ایران را هدایت می کردند تا سالها نیاز به منابع فارسی احساس نشد  و با همان ابزارها و کتابهای انگلیسی دروس کتابداری تدریس می شد

-         در کل دهه  های شصت و هفتاد  تهیه و تدوین کتابهای تالیفی به زبان فارسی کاهش نشان میدهد که حوزه کتابداری و اطلاع رسانی نیز از آن مستثنی نیست

-         عدم تحرک و پویایی لازم و کافی افراد شاغل در این حوزه

-         با توجه به آنکه تنها حدود یک دهه و نیم انجمن کتابداران ایران فعال بوده است و پس از آن نیز انجمنی فراگیر تاسیس نشده است افراد این حرفه نتوانستند از تشکلی حرفهای و علمی بر خوردار باشند تا بتوانند در قالب فعالیتهای آن منابع فارسی در رابطه به این رشته منتشر کنند

بعد از پیروزی انقلاب اسلامی بنیاد پژوهشهای اسلامی آستان قدس رضوی و کتابخانه ملی در زمینه تهیه و تدوین و ترجمه متون کتابداری از دیگر سازمانها فعالتر بوده اند   در ادامه مهمترین منابع فارسی کتابداری به صورت موضوعی ارائه می شود

 

 

 

 

 

 

+ نوشته شده در  سه شنبه پانزدهم آذر 1384ساعت 12:26  توسط مریم |